سونوگرافی شکم و لگن یکی از روش‌های رایج و غیرتهاجمی تصویربرداری پزشکی است که برای بررسی اندام‌های مختلف داخل شکم و لگن انجام می‌شود. نوع آمادگی قبل از این سونوگرافی به ناحیه مورد بررسی بستگی دارد و ممکن است شامل ناشتا بودن یا داشتن مثانه پر باشد.
سونوگرافی شکم و لگن چیست؟
سونوگرافی شکم و لگن یک روش تصویربرداری است که با استفاده از امواج صوتی، تصاویری از اندام‌ها و ساختارهای داخل شکم و لگن ایجاد می‌کند. این روش بدون استفاده از اشعه یونیزان انجام می‌شود و به پزشک کمک می‌کند برخی اندام‌های داخلی را بررسی و در صورت وجود علائم یا یافته‌های مشکوک، علت احتمالی مشکل را ارزیابی کند.
بسته به درخواست پزشک، ممکن است سونوگرافی شکم، لگن یا هر دو ناحیه به صورت هم‌زمان انجام شود.
سونوگرافی شکم چه اندام‌هایی را بررسی می‌کند؟
سونوگرافی شکم می‌تواند برای بررسی بخش‌های مختلف قسمت فوقانی و میانی شکم مورد استفاده قرار گیرد. برخی از اندام‌هایی که ممکن است در این بررسی ارزیابی شوند عبارت‌اند از:
```
کبد
بررسی اندازه، شکل و برخی تغییرات قابل مشاهده در بافت کبد.
کیسه صفرا و مجاری صفراوی
بررسی کیسه صفرا و مسیرهای صفراوی و برخی مشکلات قابل مشاهده در سونوگرافی.
کلیه‌ها
بررسی اندازه و ساختار کلیه‌ها و برخی یافته‌های مرتبط با سیستم ادراری.
پانکراس و طحال
ارزیابی بخش‌هایی از پانکراس و طحال در صورت امکان تصویربرداری مناسب.
```
سونوگرافی لگن برای چیست؟
سونوگرافی لگن برای بررسی ساختارهای موجود در قسمت پایین شکم و لگن استفاده می‌شود. در زنان، رحم و تخمدان‌ها از مهم‌ترین ساختارهایی هستند که ممکن است بررسی شوند و در مردان نیز بسته به درخواست پزشک، بررسی مثانه و سایر ساختارهای مرتبط انجام می‌شود.
سونوگرافی لگن می‌تواند به صورت شکمی انجام شود و در برخی شرایط، پزشک ممکن است روش‌های تخصصی‌تر مانند سونوگرافی ترانس‌واژینال را برای زنان توصیه کند.
آیا سونوگرافی شکم و لگن همان سونوگرافی کامل شکم است؟
```
لزوماً نه. محدوده بررسی بر اساس درخواست پزشک و نوع سونوگرافی مشخص می‌شود. ممکن است تنها شکم، تنها لگن یا هر دو ناحیه مورد بررسی قرار بگیرند.
```
قبل از سونوگرافی شکم باید ناشتا باشیم؟
در بعضی از سونوگرافی‌های شکم، به‌خصوص زمانی که بررسی کبد، کیسه صفرا و برخی اندام‌های قسمت فوقانی شکم مورد نظر است، ممکن است از بیمار خواسته شود چند ساعت قبل از انجام سونوگرافی چیزی نخورد.
مدت دقیق ناشتایی به نوع بررسی و دستور مرکز تصویربرداری بستگی دارد. بنابراین اگر در برگه نوبت یا دستور پزشک مدت مشخصی اعلام شده است، همان دستور را رعایت کنید.
نکته مهم درباره ناشتایی
برای همه سونوگرافی‌ها ناشتا بودن لازم نیست. نوع سونوگرافی را در زمان دریافت نوبت مشخص کنید و دستور آمادگی همان بررسی را از مرکز بپرسید.
برای سونوگرافی لگن باید مثانه پر باشد؟
در بسیاری از سونوگرافی‌های لگن از طریق شکم، پر بودن مثانه می‌تواند به بهتر دیده شدن ساختارهای لگنی کمک کند. به همین دلیل ممکن است از بیمار خواسته شود پیش از انجام سونوگرافی آب یا مایعات شفاف بنوشد و تا زمان انجام بررسی ادرار نکند.
میزان مایعات و زمان مصرف آن باید طبق دستور مرکز تصویربرداری باشد؛ زیرا دستورالعمل آمادگی ممکن است با توجه به نوع سونوگرافی متفاوت باشد.
```
💧
سونوگرافی لگن
ممکن است نیاز به مثانه پر داشته باشد تا ساختارهای لگنی بهتر دیده شوند.
🍽️
سونوگرافی شکم
بسته به نوع بررسی ممکن است نیاز به ناشتایی داشته باشد.
```
سونوگرافی شکم و لگن برای چه علائمی انجام می‌شود؟
پزشک ممکن است در صورت وجود علائم مختلف یا برای بررسی یک مشکل مشخص، سونوگرافی شکم و لگن را درخواست کند. برخی از مواردی که ممکن است نیاز به بررسی تصویربرداری داشته باشند عبارت‌اند از:
- درد یا ناراحتی در ناحیه شکم یا لگن
- بررسی برخی مشکلات کبد و کیسه صفرا
- بررسی کلیه‌ها و سیستم ادراری
- بررسی رحم و تخمدان‌ها در زنان
- بررسی مثانه و ساختارهای لگنی
- پیگیری برخی بیماری‌ها یا یافته‌های قبلی
- بررسی علت برخی علائم طبق نظر پزشک
سونوگرافی شکم و لگن چگونه انجام می‌شود؟
بیمار معمولاً روی تخت سونوگرافی دراز می‌کشد. سپس مقدار کمی ژل روی پوست ناحیه مورد بررسی قرار می‌گیرد و متخصص، پروب دستگاه سونوگرافی را روی پوست حرکت می‌دهد.
امواج صوتی ارسال‌شده توسط پروب پس از برخورد با بافت‌های بدن دریافت می‌شوند و دستگاه آنها را به تصاویر تبدیل می‌کند. ممکن است برای گرفتن تصاویر بهتر از بیمار خواسته شود وضعیت بدن خود را تغییر دهد یا برای چند لحظه نفس خود را نگه دارد.
سونوگرافی معمولاً یک روش غیرتهاجمی است و از اشعه یونیزان استفاده نمی‌کند.
سونوگرافی شکم و لگن چقدر طول می‌کشد؟
مدت زمان سونوگرافی به نوع بررسی، تعداد اندام‌های مورد ارزیابی و شرایط بیمار بستگی دارد. برخی سونوگرافی‌ها ممکن است در مدت کوتاهی انجام شوند و بررسی‌های کامل‌تر زمان بیشتری نیاز داشته باشند.
آیا سونوگرافی شکم و لگن درد دارد؟
سونوگرافی معمولاً بدون درد است. هنگام حرکت دادن پروب روی پوست ممکن است کمی فشار احساس شود، به‌خصوص زمانی که برای ایجاد تصویر واضح‌تر نیاز به فشار ملایم روی ناحیه مورد بررسی باشد.
قبل از مراجعه برای سونوگرافی چه نکاتی را رعایت کنیم؟
```
- نوع دقیق سونوگرافی را از روی نسخه یا درخواست پزشک بررسی کنید.
- دستور آمادگی مرکز تصویربرداری را قبل از مراجعه مطالعه کنید.
- اگر نیاز به ناشتایی دارید، مدت آن را دقیقاً رعایت کنید.
- اگر سونوگرافی لگن نیاز به مثانه پر دارد، میزان و زمان مصرف آب را طبق دستور مرکز انجام دهید.
- در صورت ابتلا به دیابت یا مصرف داروهای خاص، درباره ناشتایی با مرکز یا پزشک هماهنگ کنید.
- در صورت داشتن سونوگرافی یا تصویربرداری قبلی، در صورت درخواست پزشک یا مرکز آن را همراه داشته باشید.
```
اگر دیابت دارید
ناشتایی طولانی ممکن است برای بعضی بیماران دیابتی نیاز به هماهنگی ویژه داشته باشد. در صورت ابتلا به دیابت، قبل از انجام سونوگرافی درباره نحوه مصرف دارو و آمادگی لازم با پزشک یا مرکز تصویربرداری هماهنگ کنید.
تفاوت سونوگرافی شکم و لگن با سونوگرافی واژینال چیست؟
در سونوگرافی شکم و لگن از طریق شکم، پروب روی سطح پوست قرار می‌گیرد. در برخی بررسی‌های زنان، ممکن است پزشک سونوگرافی ترانس‌واژینال یا واژینال را برای مشاهده دقیق‌تر رحم و تخمدان‌ها توصیه کند.
انتخاب روش مناسب به علت انجام سونوگرافی، علائم بیمار، شرایط پزشکی و نظر پزشک یا متخصص تصویربرداری بستگی دارد.
آیا سونوگرافی شکم و لگن ضرر دارد؟
سونوگرافی از امواج صوتی برای ایجاد تصویر استفاده می‌کند و مانند رادیوگرافی و سی‌تی‌اسکن از اشعه یونیزان استفاده نمی‌کند. با این حال، انجام هر بررسی تصویربرداری باید بر اساس نیاز پزشکی و با روش مناسب انجام شود.
سونوگرافی شکم و لگن در مرکز تصویربرداری پزشکی جام جم
```
اگر پزشک برای شما سونوگرافی شکم، لگن یا سایر بررسی‌های تصویربرداری را درخواست کرده است، می‌توانید خدمات مرکز تصویربرداری پزشکی جام جم را مشاهده کرده و برای دریافت اطلاعات و نوبت مراجعه اقدام کنید.
مشاهده خدمات مرکز ```
جمع‌بندی
سونوگرافی شکم و لگن یکی از روش‌های پرکاربرد تصویربرداری برای بررسی اندام‌های داخلی شکم و ساختارهای لگنی است. این سونوگرافی می‌تواند برای بررسی کبد، کیسه صفرا، کلیه‌ها، پانکراس، طحال، رحم، تخمدان‌ها، مثانه و سایر ساختارهای مورد نظر پزشک استفاده شود.
مهم‌ترین نکته قبل از انجام این سونوگرافی، توجه به دستور آمادگی است. بعضی بررسی‌ها به ناشتایی نیاز دارند و در برخی سونوگرافی‌های لگن، پر بودن مثانه اهمیت دارد. بنابراین بهتر است قبل از مراجعه، دستور دقیق مرکز تصویربرداری را دریافت و طبق آن آماده شوید.
توجه: این مطلب با هدف افزایش آگاهی عمومی تهیه شده است و جایگزین تشخیص یا توصیه پزشکی نیست. نوع سونوگرافی و آمادگی لازم باید بر اساس درخواست پزشک و دستور مرکز تصویربرداری تعیین شود.
