ام آر آی چیست؟

ام آر آی یا تصویربرداری تشدید مغناطیسی (Magnetic Resonance Imaging) یک روش تصویربرداری پیشرفته برای مشاهده جزئیات ساختارهای داخلی بدن است. در این روش، دستگاه با کمک میدان مغناطیسی و امواج رادیویی اطلاعات لازم را جمع‌آوری می‌کند و رایانه آنها را به تصاویر پزشکی تبدیل می‌کند.

یکی از ویژگی‌های مهم MRI، توانایی آن در نمایش بسیاری از بافت‌های نرم بدن با جزئیات مناسب است. به همین دلیل پزشکان ممکن است برای بررسی مغز، نخاع، دیسک‌های ستون فقرات، رباط‌ها، عضلات، مفاصل و بعضی اندام‌های داخلی، این روش را درخواست کنند.

انتخاب MRI به معنی وجود قطعی بیماری نیست؛ این تصویربرداری برای بررسی یک علامت، ارزیابی یافته‌های قبلی یا کمک به تصمیم‌گیری پزشکی درخواست می‌شود.

ام آر آی برای چه قسمت‌هایی از بدن انجام می‌شود؟

بسته به علائم بیمار و درخواست پزشک، MRI می‌تواند قسمت‌های مختلف بدن را بررسی کند. مهم‌ترین انواع آن عبارت‌اند از:

ام آر آی چگونه انجام می‌شود؟

پیش از شروع تصویربرداری، از بیمار درباره سوابق پزشکی، احتمال بارداری، جراحی‌های قبلی و وجود هرگونه وسیله یا قطعه فلزی در بدن سؤال می‌شود. سپس با توجه به نوع بررسی، بیمار روی تخت دستگاه قرار می‌گیرد.

تخت به‌آرامی به داخل دستگاه حرکت می‌کند و تصاویر در چند مرحله ثبت می‌شوند. در طول تصویربرداری لازم است بیمار تا حد امکان بی‌حرکت بماند؛ زیرا حرکت می‌تواند باعث کاهش کیفیت تصاویر شود.

دستگاه MRI هنگام تصویربرداری صداهای ضربه‌ای یا تق‌تق ایجاد می‌کند. معمولاً برای کاهش صدای دستگاه از محافظ گوش استفاده می‌شود و کارکنان مرکز از طریق سیستم ارتباطی با بیمار در تماس هستند.

قبل از ام آر آی چه آمادگی‌هایی لازم است؟

آمادگی پیش از MRI به ناحیه مورد بررسی و پروتکل تصویربرداری بستگی دارد. برای بعضی بررسی‌ها محدودیت غذایی لازم نیست، اما در برخی موارد ممکن است دستور خاصی درباره خوردن، نوشیدن یا مصرف داروها داده شود.

آیا برای ام آر آی باید ناشتا بود؟

خیر، ناشتا بودن برای همه انواع MRI ضروری نیست. دستور غذایی به نوع تصویربرداری، استفاده احتمالی از ماده حاجب و پروتکل مرکز بستگی دارد.

اگر قرار است MRI شکم یا لگن انجام دهید، یا تصویربرداری شما دستور آمادگی ویژه‌ای دارد، حتماً پیش از مراجعه از مرکز درباره مدت ناشتایی و مصرف مایعات سؤال کنید. داروهای روزانه را نیز خودسرانه قطع نکنید؛ در صورت وجود دستور خاص، طبق نظر پزشک عمل کنید.

ام آر آی با تزریق چیست؟

در برخی بررسی‌های MRI، پزشک ممکن است استفاده از ماده حاجب را برای بهتر دیده شدن بعضی بافت‌ها یا ضایعات توصیه کند. ماده حاجب رایج در MRI معمولاً بر پایه گادولینیوم است و در صورت نیاز از طریق رگ تزریق می‌شود.

همه MRIها به تزریق نیاز ندارند. تصمیم درباره استفاده از ماده حاجب به نوع بررسی، پرسش پزشکی و نظر متخصص رادیولوژی بستگی دارد.

اگر بیماری کلیوی دارید، سابقه واکنش به ماده حاجب داشته‌اید یا احتمال بارداری وجود دارد، حتماً پیش از تزریق اطلاع دهید تا ضرورت و ایمنی آن ارزیابی شود.

آیا ام آر آی خطرناک است؟

MRI از اشعه یونیزان استفاده نمی‌کند؛ بنابراین از این نظر با رادیوگرافی و سی‌تی‌اسکن متفاوت است. با این حال، وجود میدان مغناطیسی قوی باعث می‌شود رعایت دستورالعمل‌های ایمنی پیش از انجام آن ضروری باشد.

خطر اصلی برای برخی بیماران ممکن است به وسایل فلزی، ایمپلنت‌های ناسازگار یا بعضی دستگاه‌های پزشکی مربوط باشد. همچنین در صورت استفاده از ماده حاجب، شرایطی مانند بیماری جدی کلیوی یا سابقه واکنش قبلی باید ارزیابی شود.

اگر اطلاعات مربوط به وسیله کاشته‌شده در بدن خود را نمی‌دانید، پیش از تصویربرداری موضوع را با مرکز مطرح کنید. صرف وجود یک ایمپلنت به معنی ممنوع بودن همه انواع MRI نیست؛ نوع وسیله و سازگاری آن باید مشخص شود.

آیا MRI در دوران بارداری انجام می‌شود؟

در دوران بارداری، MRI ممکن است در شرایط مشخص و در صورت نیاز پزشکی انجام شود. تصمیم‌گیری درباره ضرورت تصویربرداری باید با توجه به وضعیت بیمار و نظر پزشک صورت گیرد.

اگر باردار هستید یا احتمال بارداری می‌دهید، پیش از شروع بررسی به پزشک و کارکنان مرکز اطلاع دهید. استفاده از ماده حاجب در دوران بارداری معمولاً اجتناب می‌شود، مگر آنکه ضرورت پزشکی مشخصی وجود داشته باشد.

ام آر آی چقدر طول می‌کشد؟

مدت زمان MRI به ناحیه مورد بررسی، تعداد تصاویر مورد نیاز و استفاده احتمالی از ماده حاجب بستگی دارد. بسیاری از بررسی‌ها حدود ۳۰ تا ۶۰ دقیقه طول می‌کشند، اما برخی پروتکل‌ها ممکن است کوتاه‌تر یا طولانی‌تر باشند. بهتر است زمان تقریبی را هنگام دریافت نوبت از مرکز بپرسید.

تفاوت ام آر آی و سی تی اسکن چیست؟

MRI و CT Scan هر دو روش‌های تصویربرداری پزشکی هستند، اما از فناوری متفاوتی استفاده می‌کنند و برای همه مشکلات جایگزین یکدیگر نیستند.

انتخاب روش مناسب باید بر اساس پرسش پزشکی، وضعیت بیمار و نظر پزشک انجام شود؛ هیچ‌کدام از این دو روش برای تمام بیماری‌ها بهترین انتخاب نیستند.

اگر از دستگاه ام آر آی می‌ترسیم چه کار کنیم؟

برخی افراد به دلیل فضای نسبتاً بسته دستگاه یا صدای آن دچار اضطراب می‌شوند. اگر چنین تجربه‌ای دارید، پیش از انجام MRI به مرکز اطلاع دهید. کارکنان می‌توانند روند تصویربرداری را توضیح دهند و درباره راهکارهای مناسب با شما هماهنگ کنند. در صورت نیاز به داروی آرام‌بخش، این موضوع باید از قبل با پزشک مطرح شود و نباید خودسرانه دارو مصرف کنید.

جمع‌بندی

ام آر آی یکی از روش‌های پیشرفته تصویربرداری برای بررسی اندام‌ها و بافت‌های داخلی بدن است که بدون استفاده از اشعه یونیزان انجام می‌شود. این روش می‌تواند در بررسی مغز، ستون فقرات، مفاصل و بسیاری از اندام‌های دیگر کاربرد داشته باشد.

پیش از MRI، اطلاع دادن درباره ایمپلنت‌ها و وسایل پزشکی کاشته‌شده، احتمال بارداری، بیماری کلیوی و سابقه واکنش به ماده حاجب اهمیت دارد. همچنین دستور ناشتایی و آمادگی باید بر اساس نوع تصویربرداری و راهنمایی مرکز تعیین شود.